Odbijanjem da sjeverinskim žrtvama prizna status civilnih žrtava rata Srbija krši međunarodno pravo

Povodom obeležavanja 23-godišnjice od zločina u Sjeverinu

U četvrtak 22. oktobra, otvaranjem spomen-obeležja žrtvama u Sjeverinu obeležiće se 23-godišnjica otmice i ubistva 16 građana Srbije bošnjačke nacionalnosti. Fond za humanitarno pravo (FHP) ) i Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda (Sandžački odbor) upozoravaju da je sa stanovišta međunarodnog prava neprihvatljivo da Republika Srbija ne priznaje sjeverinskim žrtvama status civilnih žrtava rata. Sa druge strane, FHP i Sandžački odbor ističu angažovanje lokalne zajednice i opštine Priboj u komemoraciji ovog zločina, kao i njihovu pomoć u izgradnji spomenika, kao redak primer odgovornog odnosa institucija u bivšoj Jugoslaviji prema žrtvama koje dolaze iz manjinske etničke zajednice.

Naknada štete za bivše logoraše iz Šljivovice i Mitrovog Polja

Prvi osnovni sud u Beogradu je, nakon ponovljenog postupka, 19. septembra 2015. godine doneo presudu kojom je delimično usvojio tužbene zahteve Ahmeta Kamenice i Selima Nuhanovića, dvojice Bošnjaka koji su bili zatočeni u logorima Šljivovica i Mitrovo Polje u Srbiji 1995. i 1996. godine, i obavezao Republiku Srbiju da im isplati naknadu štete za pretrpljene duševne bolove u ukupnom iznosu od 800.000 dinara. Fond za humanitarno pravo (FHP), koji zastupa Kamenicu i Nuhanovića u ovom postupku, ističe da su ovom presudom precizno izrečene činjenice o torturi nad zatočenicima u ovim logorima i da je pravilno utvrđena odgovornost države za postupanje pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) koji su upravljali ovim logorima i obezbeđivali ih.

Nekažnjivost za masovne grobnice, nezaintere-
sovanost za porodice nestalih

Povodom Međunarodnog dana nestalih osoba

U nedelju 30. avgusta obeležava se Međunarodni dan nestalih osoba, koji ima za cilj da podigne svest o sudbini prisilno nestalih osoba. Fond za humanitarno pravo (FHP) podseća da je Srbija, prema nalazima Komiteta Ujedinjenih nacija za prisilne nestanke (Komitet) iz februara 2015. godine, propustila da istraži i kazni odgovorne za masovne grobnice sa telima kosovskih Albanaca u Srbiji, uključujući i visokorangirane osobe, kao i da porodicama žrtava obezbedi reparacije.

Odšteta kosovskim Albancima zbog kršenja ljudskih prava

Prvi osnovni sud u Beogradu doneo je dve presude kojim je naložio Republici Srbiji da na ime naknade štete zbog odgovornosti za torturu i nezakonito lišenje slobode koje su izvršili pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije (MUP), isplati šestorici kosovskih Albanaca iz Glogovca odštetu u rasponu iznosa od 125.000 do 370.000 dinara. Mada je odlukama utvrđeno pravo na odštetu zbog kršenja osnovnih ljudskih prava, Fond za humanitarno pravo (FHP) ističe da su dosuđeni iznosi neopravdano niski i da obrazloženja presuda ukazuju na nameru umanjivanja odgovornosti države za rasprostranjenu torturu nad kosovskim Albancima tokom 1999. godine. Advokati FHP-a su uložili žalbe na ove presude Apelacionom sudu u Beogradu.

Bez prihvatanja činjenica o sudski potvrđenim zločinima, izjave o pomirenju nemaju verodostojnost

Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija (SB UN) je vetom koji je uložila Ruska federacija na sednici održanoj 8. jula 2015. godine odbio predlog Rezolucije Velike Britanije povodom 20 godina od genocida u Srebrenici. Glasanju je prethodio period od mesec dana intenzivnih pregovora između stalnih članica SB UN radi izrade kompromisnog teksta Rezolucije. Tokom ovog perioda, najviši predstavnici državnih institucija Srbije su javnim pozivima i diplomatskim aktivnostima usmerenim na sprečavanje usvajanja predložene Rezolucije naneli štetu procesu pomirenja u regionu bivše Jugoslavije i diskreditovali ranije istupe i izjave predstavnika Srbije o posvećenosti procesu pomirenja i žaljenju za žrtvama genocida u Srebrenici.

Apelacioni sud u Beogradu: odgovornost države za ubistvo vojvođanskih Hrvata nije zastarela

Apelacioni sud u Beogradu je doneo rešenje kojim je usvojio žalbu Stjepana Oskomića protiv presude Osnovnog suda u Beogradu, u predmetu koji je pokrenuo protiv Republike Srbije, zbog odgovornosti države za ubistvo njegovih roditelja u julu 1993. u selu Kukujevci, i predmet vratio na ponovno suđenje. Fond za humanitarno pravo (FHP), koji zastupa Stjepana Oskomića u ovom predmetu, smatra da je odluka Apelacionog suda pravična i u skladu sa zakonom, te da se njom jasno ukazuje na pogrešno postupanje prvostepenog suda u ovom predmetu koji traje već devet godina.

22 godine od zločina VJ u Kukurovićima

Dana 18. februara, navršavaju se 22 godine od napada Vojske Jugoslavije na selo Kukurovići kod Priboja, u kojem su ubijeni starci Uzeir Bulutović, Mušan Husović i Fatima Sarač. Do danas, institucije nisu identifikovale počinioce, a porodicama žrtava nisu priznale status civilnih žrtava rata.

Povući Nacrt zakona o pravima civilnih žrtava rata

Dana 23. decembra 2014. godine okončana je javna rasprava o Nacrtu zakona o pravima
boraca, vojnih invalida, civilnih invalida rata i članova njihovih porodica (Nacrt zakona) koji je pripremilo Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja (Ministarstvo). Fond za humanitarno pravo (FHP) smatra da Nacrt zakona treba povući iz procedure usvajanja jer ne odražava stvarne potrebe i diverzitet žrtava koje žive u Srbiji, krši ustavno načelo jednake zaštite građana pred zakonom, a takođe je i u dubokom neskladu sa međunarodnim i opšteprihvaćenim normama zaštite žrtava kršenja ljudskih prava.

Upravni sud u Novom Sadu: prijateljski pucnji pripadnika JNA u vojvođanskog Hrvata

Upravni sud u Novom Sadu doneo je 22. oktobra 2014. godine presudu kojom je odbio tužbu Fonda za humanitarno pravo (FHP) protiv Pokrajinskog sekretarijata za zdravstvo, socijalnu politiku i demografiju (Pokrajinski sekretarijat) zbog nepriznavanja statusa civilnog invalida rata A.S.-u iz Vojvodine koga su pripadnici JNA pokušali lišiti života na njegovom radnom mestu u septembru 1991. godine, nedaleko od Apatina. Zbog ovakve presude Upravnog suda, FHP će podneti ustavnu žalbu Ustavnom sudu Srbije.

Uključiti prava žrtava na reparacije u Poglavlje 23

Izveštaj Evropske komisije (EK) o skriningu za Poglavlje 23, koje se odnosi na pravosuđe i ljudska prava, ne sadrži preporuke o pravima žrtava ratnih zločina i masovnih kršenja ljudskih prava iz 1990-ih godina na materijalnu kompenzaciju i druge vidove reparacija. Fond za humanitarno pravo (FHP) poziva sve učesnike pregovora o pristupanju Srbije Evropskoj uniji (EU) da tokom procesa harmonizacije domaćih propisa sa pravom EU uvaže sve tekovine i međunarodne standarde u pogledu prava žrtava kršenja ljudskih prava, uključujući i pravne tekovine EU.