Analiza slučaja: Sudovi u Srbiji u službi abolicije države

Povodom odluke VKS da ukine pravnosnažnu presudu o naknadi štete dvojici logoraša iz Šljivovice

Vrhovni kasacioni sud Republike Srbije (VKS) je, odlučujući po reviziji, ukinuo pravnosnažnu presudu kojom je Republika Srbija obavezana da isplati naknadu štete Enesu Bogiloviću i Mušanu Džebu, zbog mučenja i nečovečnog postupanja koje su nad njima sprovodili pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije (MUP) za vreme njihovog zatočeništva u logoru Šljivovica kod Bajine Bašte 1995. godine. Postupak koji traje više od osam godina vraćen je na suđenje ispočetka, a Fond za humanitarno pravo (FHP), koji Bogilovića i Džeba zastupa u ovom predmetu, smatra da je odluka najvišeg suda u Srbiji da presudu ukine jasan dokaz o nameri sudskih vlasti da aboliraju državu za gruba kršenja zakona i međunarodnog prava, koja su njeni službenici činili tokom 1990-ih.

Inicijativa za ocenu ustavnosti Zakona o pravima civilnih invalida rata

Fond za humanitarno pravo (FHP) podneo je Ustavnom sudu Srbije inicijativu za pokretanje postupka ocene ustavnosti Zakona o pravima civilnih invalida rata, zbog suprotnosti njegovih odredbi sa Ustavom Srbije i međunarodnim konvencijama o ljudskim pravima. FHP očekuje od Ustavnog suda da postupi po ovoj inicijativi i sporne odredbe (članove 2 i 3 Zakona) proglasi neustavnim i stavi ih van snage, što bi otvorilo put donošenju novog zakona koji bi garantovao puna prava civilnih žrtava oružanih sukoba, u skladu sa Ustavom i međunarodnim obavezama države Srbije.

Prva presuda o odgovornosti države za zločin na Kosovu: Odšteta porodicama žrtava zločina u Podujevu

Prvi osnovni sud u Beogradu doneo je presudu kojom je obavezao Republiku Srbiju da isplati naknadu štete za 24 najbliža srodnika četrnaestero žena i dece koje su u martu 1999. godine ispred njihovih kuća u Podujevu ubili pripadnici jedinice MUP-a Srbije „Škorpioniˮ u ukupnom iznosu od 25,9 miliona dinara. Fond za humanitarno pravo (FHP), koji zastupa porodice žrtava, smatra da je nakon devetogodišnjeg postupka sud doneo ispravnu presudu, i da bi u drugostepenom postupku, zbog prirode slučaja, sud morao da iznose odšteta upodobi standardima Evropskog suda za ljudska prava u sličnim slučajevima.

Novi tekst nacrta zakona o civilnim žrtvama rata dodatno pogoršava njihov status

Državni sekretar Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Dragan Popović nedavno je izjavio da država poštuje i ispunjava prava žrtava rata, kao i da je Nacrt zakona o pravima boraca, vojnih invalida, civilnih invalida rata i članova njihovih porodica, čije je predlaganje Vladi najavljeno, u skladu sa evropskim tekovinama. Povodom ove izjave i nakon uvida u prerađeni tekst Nacrta zakona, Fond za humanitarno pravo (FHP) i organizacije okupljene oko Koalicije protiv diskriminacije i Koalicije za pristup pravdi pozivaju ovo Ministarstvo da prestane da obmanjuje međunarodnu i domaću javnost, a pre svega više od 20.000 civilnih žrtava rata u Srbiji i objasni im zašto država odbija da poštuje njihova prava garantovana međunarodnim konvencijama čija je Srbija potpisnica.

Neskrivena nebriga države za civilne žrtve rata

Fond za humanitarno pravo (FHP) predstavio je 22. januara 2016. godine izveštaj „Pravo žrtava na reparacije u Srbiji i standardi Evropskog suda za ljudska pravaˮ. Izveštaj sumira nalaze o pravnom okviru i praksi poštovanja prava žrtava kršenja ljudskih prava tokom 1990-tih na reparacije u odnosu na standarde Evropskog suda za ljudska prava, u toku 2014. i 2015. godine. Na konferenciji je učestvovalo oko 40 predstavnika civilnog društva, udruženja žrtava, medija, ambasada i međunarodnih organizacija.

Pravo žrtava na reparacije u Srbiji i standardi Evropskog suda za ljudska prava

Za društva koja su prošla kroz periode masovnih kršenja ljudskih prava, pitanje reparacija žrtvama jedan je od najvažnijih elemenata uspostavljanja vladavine prava u odnosu na počinjene zločine, kao i izgradnje solidarnosti i kulture ljudskih prava.

Nacrt zakona o pravima civilnih žrtava rata se i dalje krije od javnosti

Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja (Ministarstvo) odbilo je da Fondu za humanitarno pravo (FHP) dostavi izmenjen tekst Nacrta zakona o pravima boraca, vojnih invalida, civilnih invalida rata i članova njihovih porodica (Nacrt zakona), koji je FHP tražio na osnovu Zakona o slobodnom pristupu informacijama od javnog značaja. FHP napominje da se ovim postupkom, pored kršenja prava na pristup informacijama od javnog značaja, nastavlja i praksa Ministarstva u skrivanju procesa donošenja novog zakona kojim se uređuju prava civilnih žrtava rata od očiju javnosti i od svih zainteresovanih lica.

Povući diskriminatoran Nacrt zakona o pravima civilnih žrtava rata

Povodom najavljenog skorog usvajanja Nacrta zakona o pravima boraca, vojnih invalida, civilnih invalida rata i članova njihovih porodica (Nacrt zakona), organizacije za ljudska prava  ponovo skreću pažnju javnosti i međunarodne zajednice na njegovu neusklađenost sa obavezujućim normama zaštite ljudskih prava i pozivaju Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja (Ministarstvo) da Nacrt zakona povuče iz procedure, a Vladu RS i Narodnu skupštinu da izrade i usvoje novi zakonski tekst zasnovan na Modelu zakona o pravima civilnih žrtava povreda ljudskih prava u oružanim sukobima i u vezi sa oružanim sukobima u periodu od 1991. do 2001. godine, koji sadrži normativna rešenja za ostvarivanje prava žrtava u skladu sa međunarodnim ugovorima o zaštiti ljudskih prava i drugim međunarodnim standardima u pružanju reparacija žrtvama.

Država obavezana da plati odštetu zbog ubistva dvoje vojvođanskih Hrvata

Prvi osnovni sud u Beogradu je doneo prvostepenu presudu kojom je u celosti usvojio tužbeni zahtev Stjepana Oskomića iz Kukujevaca i naložio Republici Srbiji da mu isplati milion dinara na ime naknade štete zbog etnički motivisanog ubistva njegovih roditelja Agice i Nikole Oskomić u julu 1993. godine u Kukujevcima (opština Šid). Fond za humanitarno pravo (FHP), koji zastupa Stjepana Oskomića u ovom predmetu, navodi da je ovom presudom, nakon više od devet godina suđenja, postignuta pravda i ispravno utvrđena odgovornost države za teške etnički motivisane povrede ljudskih prava, shodno domaćem i međunarodnom pravu.

Odbijanjem da sjeverinskim žrtvama prizna status civilnih žrtava rata Srbija krši međunarodno pravo

Povodom obeležavanja 23-godišnjice od zločina u Sjeverinu

U četvrtak 22. oktobra, otvaranjem spomen-obeležja žrtvama u Sjeverinu obeležiće se 23-godišnjica otmice i ubistva 16 građana Srbije bošnjačke nacionalnosti. Fond za humanitarno pravo (FHP) ) i Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda (Sandžački odbor) upozoravaju da je sa stanovišta međunarodnog prava neprihvatljivo da Republika Srbija ne priznaje sjeverinskim žrtvama status civilnih žrtava rata. Sa druge strane, FHP i Sandžački odbor ističu angažovanje lokalne zajednice i opštine Priboj u komemoraciji ovog zločina, kao i njihovu pomoć u izgradnji spomenika, kao redak primer odgovornog odnosa institucija u bivšoj Jugoslaviji prema žrtvama koje dolaze iz manjinske etničke zajednice.